Medicijnen meenemen naar Japan: wat mag wel, wat niet

Je legt je vertrouwde strip paracetamol in je koffer, precies zoals je altijd doet. Dan lees je ergens online een waarschuwing dat gewone verkoudheidsmedicatie in Japan illegaal kan zijn, en de twijfel slaat toe. Moet je nu je hele medicijnkastje opnieuw uitzoeken voor je kunt inpakken?

Het goede nieuws: medicijnen meenemen naar Japan valt voor de meeste mensen met standaardmedicatie reuze mee. Het slechte nieuws: een handvol veelgebruikte middelen is in Japan echt verboden, zonder uitzondering en zonder pardon aan de grens. We zetten de regels op een rij, zodat jij zonder stress kunt inpakken.

Let wel, ga altijd jouw eigen situatie na. Vraag het voor vertrek na bij je eigen apotheek of huisarts, of raadpleeg het actuele reisadvies van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Twijfel je nog steeds, laat het middel dan liever thuis of vraag een certificaat aan.

Medicijnen meenemen naar Japan: de basisregel

Japan kijkt vooral naar hoeveel je meeneemt, niet alleen naar wát je meeneemt. Voor toegestane medicatie geldt een simpele vuistregel:

• Vrij verkrijgbare medicijnen (OTC): tot twee maanden voorraad voor persoonlijk gebruik mag je zonder certificaat meenemen.
• Medicijnen op recept: tot één maand voorraad mag zonder certificaat, mits het middel zelf niet op de verboden lijst staat en niet injecteerbaar is.

Reis je langer, of neem je bewust een grotere voorraad mee, dan heb je vooraf een Yunyu Kakunin-sho nodig: een officieel importcertificaat voor medicatie. Hetzelfde geldt voor bepaalde medicijncategorieën, ongeacht de hoeveelheid. Verderop lees je precies hoe je dat aanvraagt.

Neem je medicatie altijd mee in de originele verpakking, het liefst met de bijsluiter erbij. Een strip losse pillen in een pillendoosje is voor een douanebeambte niet te herleiden tot wat het is, en dat maakt een simpele controle onnodig lastig.

Vitamines en supplementen vallen onder dezelfde vuistregel als gewone OTC-medicatie, dus tot twee maanden voorraad zonder certificaat. Voor een paar veelgebruikte stoffen ligt de grens lager of gelden aparte regels. Melatonine is de belangrijkste om te onthouden: in Nederland vrij verkrijgbaar als slaapmiddel, maar in Japan uitsluitend op recept, dus niet zomaar bijkoopbaar als je voorraad opraakt. Ook hiervoor geldt de tot-twee-maanden-regel, met een Yunyu Kakunin-sho voor een grotere voorraad. Neem melatonine dus gewoon mee in de originele verpakking, koop het niet ter plekke bij, en houd je aan de hoeveelheid die je voor je hele reis nodig hebt.

Deze stoffen zijn verboden of sterk beperkt

Dit is het stuk waar je echt even goed voor moet opletten, want de gevolgen van een fout hier zijn niet mals.

Stimulantia zijn volledig verboden, zonder uitzondering. Dit raakt vooral mensen die ADHD-medicatie op basis van amfetamine gebruiken, zoals Adderall. Zelfs met een geldig buitenlands recept en een doktersverklaring accepteert Japan dit middel niet. Reizigers die dit toch bij zich hebben, riskeren aanhouding aan de grens. Gebruik je dit middel, overleg dan ruim van tevoren met je arts over een alternatief voor de duur van je reis.

Let extra op met Elvanse (Vyvanse, lisdexamfetamine), in Nederland een van de meest voorgeschreven ADHD-middelen voor zowel kinderen als volwassenen. Dit valt in Japan onder “Stimulants’ Raw Materials”, dezelfde strenge categorie als Adderall, maar met een eigen procedure: je hebt altijd vooraf toestemming nodig van de Narcotics Control Department (NCD), ongeacht de hoeveelheid, zelfs voor een enkele dagdosis. Je vraagt dit minstens twee weken voor vertrek aan (via e-mail, fax of post), met een aanvraagformulier, een medisch attest van je arts (niet ouder dan drie maanden) en foto’s van de verpakking. Verzenden per post mag niet, je moet het medicijn zelf meedragen. Let op: in Japan zelf wordt Vyvanse alleen aan kinderen voorgeschreven, niet aan volwassenen, dus reken niet op ter plekke bijbestellen. Bron: Narcotics Control Department.

Pseudo-efedrine, een stof in veel westerse verkoudheidsmiddelen zoals Sudafed, Actifed en sommige Vicks-inhalers, is boven een bepaalde hoeveelheid verboden. Twijfel je over een bepaald verkoudheidsmiddel, check dan de actieve stof op de verpakking of laat het gewoon thuis. In Japanse drugstores vind je trouwens prima alternatieven, zoals we beschrijven in ons artikel over een apotheek vinden in Japan.

Codeïne, te vinden in sommige hoestdranken en zwaardere pijnstillers, is boven een bepaalde concentratie eveneens beperkt.

Opioïde pijnstillers zoals oxycodon (bijvoorbeeld OxyContin, OxyNorm) en morfine (bijvoorbeeld MS Contin, Kapanol), en ADHD-medicatie op basis van methylfenidaat zoals Ritalin en Concerta, mag je wel meenemen, maar altijd met een vooraf geregeld importcertificaat.

Tramadol (Tramal) is geen probleem. Deze pijnstiller wordt vaak onterecht op één hoop gegooid met zwaardere opioïden, maar valt in Japan gewoon onder de standaardregel: tot één maand voorraad mag zonder certificaat mee.

Injecteerbare medicatie, denk aan insulinepennen of een EpiPen, valt onder strengere regels dan tabletten of drankjes. Voor insuline geldt in de praktijk: één set (pen of spuiten) voor eigen gebruik mag doorgaans mee zonder certificaat, maar neem je meer dan een maand voorraad mee, of reis je met losse naalden/spuiten, dan is een Yunyu Kakunin-sho wel vereist. Neem sowieso een Engelstalige doktersverklaring mee waarin het medicijn, de dosering en de noodzaak staan (een diabetespasje in het Engels is een handige aanvulling), en check voor vertrek bij de dichtstbijzijnde Regional Bureau of Health and Welfare of jouw specifieke situatie een certificaat vereist. Bron: ANA.

Nogmaals, twijfel je over een medicijn dat hier niet genoemd staat? Vraag dit voor vertrek na bij je eigen apotheek of huisarts, of raadpleeg het actuele reisadvies van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Twijfel je nog steeds, laat het middel dan liever thuis of vraag een certificaat aan. Beter een week eerder geregeld dan een vervelend gesprek bij de douane.

CBD, wiet en andere cannabisproducten: geen enkele uitzondering

In Nederland is CBD-olie een doodgewoon drogisterijproduct. In Japan ligt dat compleet anders, en sinds een wetswijziging op 12 december 2024 nog strenger dan daarvoor. Het oude systeem (waarbij CBD uit stengels en zaden was toegestaan) is vervangen door een harde grens op het THC-gehalte in het eindproduct: 10 ppm voor olie en poeder, 1 ppm voor eetbare producten en cosmetica, 0,10 ppm voor waterige oplossingen zoals vapevloeistof. Zit een product daarboven, dan geldt het gewoon als verdovend middel, met inbeslagname en strafvervolging tot gevolg.

Sinds diezelfde wetswijziging is het gebruik van cannabis zelf strafbaar gesteld, niet meer alleen het bezit. De maximumstraf ging van vijf naar zeven jaar cel. Er is geen medicinale uitzondering voor toeristen: een wietkaart of doktersverklaring uit een ander land betekent in Japan helemaal niets. Twijfel je of een CBD-product dat je al hebt onder de grens blijft? Laat het gewoon thuis, dit is geen risico om te nemen.

Zo vraag je een Yunyu Kakunin-sho aan

Heb je meer dan de basishoeveelheid nodig, of val je onder een van de strengere categorieën, dan regel je dit importcertificaat voordat je instapt. Achteraf regelen kan niet.

1. Bepaal waar je aanvraagt. Dit gaat via de Regional Bureau of Health and Welfare die hoort bij je luchthaven van aankomst. Land je op Narita of Haneda, dan is dat de Kanto-Shinetsu Regional Bureau of Health and Welfare.
2. Vraag minstens twee weken van tevoren aan. De aanvraag kan per post, fax of e-mail, en de verwerking duurt soms langer dan je verwacht, dus begin op tijd!
3. Lever de juiste gegevens aan: naam van het medicijn, de werkzame stof, de voorgeschreven dosering en de hoeveelheid die je meeneemt, vaak te onderbouwen met een doktersverklaring.
4. Neem het certificaat en de originele verpakkingen mee in je handbagage, en laat ze zien zodra de douane erom vraagt.

Met kinderen: let extra op bij ADHD-medicatie en epipens

Reis je met een kind dat medicatie tegen ADHD gebruikt, dan raakt de regel rond methylfenidaat (Ritalin, Concerta) je direct: dit mag mee, maar alleen met een vooraf geregeld importcertificaat. Plan dit ruim voor vertrek in, zeker als je reis in de zomervakantie valt en je dus al druk bezig bent met andere voorbereidingen.

Heeft je kind een ernstige allergie en reis je met een EpiPen, neem dan altijd een Engelstalige verklaring van de kinderarts mee. Bewaar medicatie voor kinderen, net als die van jezelf, in de handbagage. Koffers raken weleens zoek en dit is niet het moment om daarvan afhankelijk te zijn.

Voor gewone kinderkwaaltjes onderweg, zoals koorts of een opgezette buik, hoef je niets speciaals te regelen. Die middelen koop je gewoon ter plekke, zoals we beschrijven in ons artikel over een apotheek vinden in Japan.

Praktische voorbereiding die altijd slim is

Ook als je ruim binnen de toegestane hoeveelheid blijft en geen certificaat nodig hebt, maakt dit lijstje je reis een stuk relaxter:

• Bewaar medicatie in de originele verpakking met bijsluiter, niet overgeschept in een los doosje.
• Vraag je huisarts of apotheek om een Engelstalige medicijnverklaring, zeker bij een chronische aandoening. De meeste huisartsen kunnen dit zo voor je uitprinten.
• Maak een foto van elk medicijn en het recept, en bewaar die los van je koffer, bijvoorbeeld in de cloud.
• Pak je medicatie in je handbagage, nooit alleen in de ruimbagage.
• Sluit een reisverzekering af die medische kosten in Japan dekt. Zorg in Japan wordt niet vergoed zoals je in Nederland gewend bent, en de kosten kunnen flink oplopen. In ons artikel over een dokter of ziekenhuis vinden in Japan lees je wat een bezoek ongeveer kost zonder verzekering.

En als de douane er toch naar vraagt?

De meeste reizigers lopen zo door de douane in Japan, zonder dat iemand naar hun toilettas kijkt. Word je toch aangesproken, dan helpt het enorm als je meteen open kaart speelt: laat de originele verpakking zien, en je Engelstalige doktersverklaring als je die hebt. Een douanebeambte controleert de werkzame stof en de hoeveelheid tegen de officiële lijst van het Japanse ministerie van Volksgezondheid. Klopt het, dan loop je gewoon door. Twijfelt de beambte, dan schakelen ze een apotheker in ter plekke om mee te kijken.

Wat je vooral niet moet doen: proberen een verboden middel te verstoppen of de hoeveelheid bewust verkeerd opgeven. Bij twijfel over je eigen medicatie is thuislaten of vooraf een certificaat aanvragen altijd de veiligere weg.

Checklist: medicijnen meenemen naar Japan

• Medicatie in originele verpakking, met bijsluiter.
• Gecheckt of een van je medicijnen stimulantia (ook Elvanse/Vyvanse), pseudo-efedrine, codeïne, opioïden of methylfenidaat bevat.
• Geen CBD-olie, wiet of andere cannabisproducten ingepakt, ook niet met een buitenlandse medicinale kaart.
• Melatonine en andere supplementen met een aparte importlimiet in de originele verpakking, binnen twee maanden voorraad.
• Bij twijfel: Yunyu Kakunin-sho (importcertificaat) minstens twee weken voor vertrek aangevraagd.
• Engelstalige doktersverklaring op zak, zeker bij chronische medicatie of injecteerbare middelen.
• Foto van medicatie en recept los bewaard, bijvoorbeeld in de cloud.
• Medicatie in de handbagage, niet in de ruimbagage.
• Checken of je reisverzekering dekking voor medische kosten in Japan heeft of anders afsluiten.

Toch iets vergeten of niet genoeg mee?

Het overkomt de beste reiziger: je koffer blijkt toch een strip te weinig te bevatten, of je was het medicijn gewoon vergeten. Voor de meeste alledaagse kwaaltjes vind je in elke Japanse drugstore een goed alternatief, ook al heet het anders dan thuis. Lees ons artikel over een apotheek vinden in Japan voor de bekendste merken per klacht.

Gaat het om een medicijn dat je alleen op recept krijgt, dan krijg je van een Japanse apotheek helaas geen medicatie van een buitenlands recept. Je hebt dan een Japanse dokter nodig die een nieuw recept voor je uitschrijft. Dat klinkt ingewikkelder dan het is: in ons artikel over een dokter of ziekenhuis vinden in Japan lopen we het hele proces met je door.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Ministerie van Buitenlandse Zaken: Reisadvies Japan
• Tokyo Customs: The Law on Pharmaceuticals and Medical Devices
• Accessible Japan: List of Banned and Restricted Medications in Japan
• JET Program USA: Yunyu Kakunin-sho Import of Medication Certification Guide (PDF)
• Narcotics Control Department (NCD): aanvraagprocedure stimulantia-grondstoffen
• ANA: meenemen van auto-injectoren en medische apparatuur
• Cannabis and Cannabinoid Research: wijziging Japanse Cannabis Control Act (december 2024)