Nagasaki met kinderen

Er zijn steden in Japan die bijzonder zijn. Nagasaki is er daar een van. Niet alleen omdat de atoombom hier viel op 9 augustus 1945, maar ook omdat de stad daarna gewoon doorging. Ze herbouwde zichzelf, hield haar internationale karakter vast, en groeide uit tot een van de meest gelaagde steden van Japan. Nagasaki met kinderen is een reis met diepgang, waarbij luchtige momenten en zware geschiedenis elkaar afwisselen op een manier die je niet snel vergeet.

Ook hebben wij als Nederlanders een bijzondere band met Nagasaki. Wees dus niet verbaasd wanneer je door een 80-jarige Japanner opeens in het Nederlands wordt aangesproken. Deze beste man had op school het vak Nederlands gekozen door onze rijke geschiedenis samen. Wij stonden in ieder geval met onze mond vol tanden!

Wat maakt Nagasaki anders?

Nagasaki was eeuwenlang de enige Japanse haven die openstond voor buitenlandse handel. Nederlanders, Portugezen, Chinezen: ze vestigden zich hier en lieten sporen na in de architectuur, de keuken en de cultuur. Die internationale laag is nog steeds zichtbaar. Daardoor voelt Nagasaki anders aan dan de meeste Japanse steden: iets opener, iets hybrieder, met een mix van invloeden die je nergens anders zo sterk tegenkomt.

De stad is ook compact en goed te doen met kinderen. De tram rijdt langs de meeste bezienswaardigheden. De heuvels geven uitzicht over de baai. En overal zijn kleine verrassingen: een oud Hollands handelshuis op een heuvel, een Chinees tempeltje om de hoek, een gedenkplaats midden in een park. Maar bovenal is er wel een hele duidelijke link met Nederland.

Dejima: het Hollandse handelseiland

Dejima was het kleine kunstmatige eilandje in de haven van Nagasaki waarop de VOC-handelaren tijdens de Edo-periode waren opgesloten. Niet (heel) letterlijk, maar ze mochten Japan niet in en Japan mocht Dejima niet op. Twee eeuwen lang was dit het enige raakvlak tussen Japan en het Westen. Een vreemde, ingenieuze constructie waarvan je je kunt afvragen hoe dat werkte in de praktijk.

Het eiland ontstond in 1636, aanvankelijk gebouwd om Portugese handelaren te isoleren en te voorkomen dat het christendom zich verder verspreidde. Toen de Portugezen enkele jaren later helemaal werden verbannen, verhuisde de Nederlandse VOC in 1641 haar handelspost van Hirado naar Dejima. Van dat moment tot de heropening van Japan in 1859, bijna 218 jaar lang, was dit postzegeltje van 15.000 vierkante meter het enige officiële venster tussen Japan en de rest van de wereld.

Via Dejima kwamen niet alleen zijde en suiker Japan binnen, maar ook boeken, kaarten en wetenschappelijke instrumenten. Japanse geleerden reisden speciaal naar Nagasaki om via de Nederlanders kennis te maken met westerse geneeskunde, sterrenkunde en natuurkunde: een beweging die bekendstaat als rangaku (Hollandse wetenschap). Het hoofd van de handelspost moest ook, eerst jaarlijks en later eens in de vier jaar, in een draagstoel naar Edo (het huidige Tokyo) reizen om de shogun eer te bewijzen, met klokken, telescopen en exotische dieren als geschenk: een tocht van weken, met een status vergelijkbaar met die van een Japanse feodale heer.

Vandaag de dag is het eilandje gerestaureerd en bevat nagebouwde pakhuizen, woonhuizen en handelsruimtes uit de VOC-tijd. Met Nederlanders die rondlopen is er een bijzonder gevoel van “wij waren hier”. De Nederlandse vlag wappert er nog. En in de tentoonstelling hangen schilderijen van de handel, de boten, de Japanse douaniers die alles controleerden wat er aan- en afging. Leuk detail: veel van deze schilderijen en voorwerpen herkenden we meteen, die hangen namelijk ook gewoon in het Rijksmuseum thuis.

Wat eigenlijk wel gek is, is dat het eiland nu geen eiland meer is. Inmiddels is Nagasaki verder uitgebreid en is Dejima eiland ingepolderd. Zo zie je de wolkenkrabbers van Nagasaki waar vroeger de zee was! Er ligt zelfs een langetermijnplan om dat weer terug te draaien: door nieuwe grachten te graven moet Dejima ooit weer een echt eiland worden, zoals het ooit was.

Met kinderen: Dejima is leuk voor kinderen die al iets weten van de VOC of Nederlandse geschiedenis. Zonder context kan het wat droog aanvoelen. De gebouwen zijn wel mooi ingericht en er is voor elk kind een quiz te doen op een tablet die in de expositie staat.

De Nederlandse Helling

De naam Dejima leeft trouwens nog ergens anders in de stad voort: Oranda-zaka, letterlijk “Nederlandse helling”, een met kasseien geplaveide straat die omhoog loopt in de wijk Higashiyamate. Toen Japan zich in 1859 opende voor buitenlandse handel en westerlingen zich eindelijk buiten Dejima mochten vestigen, kwamen er ook Britten, Fransen en Amerikanen wonen. Maar na tweehonderd jaar waarin de Nederlanders de enige westerlingen waren die Japanners kenden, noemde men gewoon iedere buitenlander “Oranda-san”: Nederlander. Die naam bleef aan de straat plakken, ook al woonden er straks meer niet-Nederlanders dan Nederlanders.

De helling is vandaag nog precies zo sfeervol: kasseien, negentiende-eeuwse westerse huizen met brede veranda’s, sommige gratis te bezoeken zoals het lichtblauwe Higashiyama Tekou Jusanbankan, ooit een woonhuis voor buitenlanders. Het ligt maar tien minuten lopen van Glover Garden en vijf minuten van de tramhalte bij Chinatown, dus makkelijk mee te pakken op dezelfde wandeling.

Met kinderen: een korte, gratis tussenstop tussen Dejima, Glover Garden en Chinatown. Geen entree, geen wachtrij, gewoon een kwartiertje wandelen en foto’s maken tussen de oude gevels.

Het Atoombomsmuseum en het Vredespark

Dit is de plek die de meeste bezoekers naar Nagasaki trekt, en terecht. Het Atomic Bomb Museum is sober, eerlijk en ontroerend. Het toont wat er op 9 augustus 1945 om 11:02 uur gebeurde: de verwoesting, de verhalen van overlevenden, de schaduw die letterlijk in de muren gebrand is. Het museum stelt geen vragen over schuldigen, het toont alleen wat er was. Dat maakt het juist zo sterk.

De bom, bijgenaamd Fat Man, was niet eens voor Nagasaki bedoeld. Het oorspronkelijke doelwit die ochtend was Kokura, maar wolken en rook onttrokken de stad aan het zicht. De B-29-bommenwerper week uit naar het secundaire doelwit en liet de bom om 11:02 uur vallen boven de Urakami-vallei, ten noorden van het stadscentrum. Van de destijds 286.000 inwoners van Nagasaki stierven er dat jaar ongeveer 70.000, bijna een derde van de bevolking.

Nagasaki’s Hypocenter Park

Het Nagasaki’s Hypocenter Park ligt naast het vredespark. Dit is een park zonder teveel aanwijzingen maar met veel symboliek. Zo vind je de restanten van de Urakami-kathedraal. Dit was op dat moment een van de grootste kerken van Azië en werd volledig verwoest op een hoekje na.

Omdat het Atomic Bomb Museum best heftig blijft heeft dit park een ander en meer toegankelijke manier tot deze geschiedenis. Als je een beetje om je heen kijkt zie je een hoek van het park een trap naar beneden. Deze trap leidt je naar een stuk grond dat sinds de impact van de bom inslag niet is veranderd. Je ziet dus de resten van het dagelijks leven en de chaos van de bom in een aanblik. Een veiligere manier om dit zwaar onderwerp met je kind te bespreken.

Het Vredespark ernaast heeft een groot vredesmonument van beeldhouwer Seibo Kitamura: een zittende figuur met de rechterarm omhoog als waarschuwing en de linkerarm gestrekt als symbool van vrede. Het park is rustig en groen, met een vijver en beelden geschonken door landen wereldwijd.

Met kinderen: het museum is geschikt voor kinderen van 10 jaar en ouder. Jonger, of met gevoelige kinderen, is ook mogelijk maar vraagt goede voorbereiding. Leg vooraf uit wat er is gebeurd in termen die passen bij de leeftijd. Het museum is niet visueel schokkend maar wel indringend. Reken op 1,5 tot 2 uur voor beiden samen. Het Vredespark is daarna een goede plek om te landen.

Glover Garden

Glover Garden is een buitenmuseum op een heuvel boven de haven van Nagasaki, met villa’s van buitenlandse handelaren uit de 19e eeuw. Het bekendst is het huis van Thomas Blake Glover, een Schotse ondernemer die een grote rol speelde in de modernisering van Japan. Het huis staat er nog, met de originele veranda, de Japanse tuin en het adembenemende uitzicht over de haven.

Het park heeft ook roltrappen die de heuvel oplopen, wat met kleine kinderen en een volle rugzak een verademing is. Bovenaan heb je het mooiste uitzicht over de haven en de omliggende heuvels vol huizen.

Met kinderen: de roltrappen maken dit een van de makkelijkste heuvel-attracties van de stad met een kinderwagen. Reken op een uur, en neem wat tijd voor het uitzicht bovenaan: kinderen vinden de bootjes in de haven vaak minstens zo leuk als de villa’s zelf.

Chinatown en Shinchi

Nagasaki heeft een van de drie grote Chinatatowns van Japan, het Shinchi Chinatown vlak bij het centrum. Het is niet groot maar wel levendig, en voor eten is het een van de beste plekken van de stad. Champuru noodles (champon) zijn de lokale specialiteit: een dikke soep met noedels, varkensvlees, zeevruchten en groenten, een gerecht dat letterlijk is ontstaan door de mix van Japanse en Chinese kooktradities in de haven van Nagasaki.

Kinderen die noedels lusten zijn hier op hun plek. Portiegroot, warm en gewoon lekker. Het Lanternfestival in februari is de drukste en spectaculairste tijd in Chinatown, maar ook daarbuiten de moeite waard. Wil je iets meenemen als omiyage? Castella, een luchtige cake die Portugese handelaren ooit meebrachten, is een van Nagasaki’s bekendste specialiteiten en ligt in bijna elke souvenirwinkel in de stad.

Nagasaki Penguin Aquarium

Zo’n twintig minuten met de auto of taxi ten oosten van het centrum, aan de Tachibana-baai, zit een van de leukste verrassingen van Nagasaki: een aquarium met zo’n 180 pinguïns, verdeeld over negen van de achttien pinguïnsoorten die wereldwijd bestaan. Geen andere plek in Japan houdt zoveel verschillende soorten bij elkaar.

Het aquarium is compact, overzichtelijk en precies goed voor een ochtend of middag met jonge kinderen. Buiten zie je de pinguïns vaak van dichtbij, en op vaste tijden is er een voedermoment waarbij een verzorger uitlegt wat er gebeurt. In de zomer is er zelfs een strandje waar je tussen de zwemmende pinguïns kunt pootjebaden.

Met kinderen: dit is misschien wel de meest kindvriendelijke plek van heel Nagasaki. Klein genoeg om niet te vermoeien, met genoeg te zien om een hele ochtend te vullen. Combineer het met het Seaside Park ernaast voor een speeltuin en wat ruimte om los te rennen.

Mount Inasa: een van de mooiste nachtzichten van de wereld

Nagasaki staat, samen met Hongkong en Monaco, officieel te boek als een van de “Nieuwe Drie Grote Nachtzichten van de Wereld”, een titel die in 2021 opnieuw werd bevestigd. Het uitzichtpunt is de top van de 333 meter hoge Inasayama, en je komt er met een kabelbaan vanaf Fuchi-schrijn aan de voet van de berg.

De rit zelf duurt maar vijf minuten, in een volledig glazen gondel die elke vijftien tot twintig minuten vertrekt. Boven aangekomen zie je de hele stad en haven liggen, met op een heldere dag zelfs de eilanden van Goto aan de horizon. Ga bij voorkeur vlak voor zonsondergang, dan zie je zowel het daglicht als de lichtjes die aangaan.

Met kinderen: vijf minuten in een gondel is voor de meeste kinderen precies lang genoeg: spannend zonder vervelend te worden. Neem wel een jasje mee, want boven op de berg waait het flink harder dan in de stad.

Vervoer in Nagasaki

Nagasaki heeft een charmant tramnetwerk dat de stad doorsnijdt. Vier lijnen, één tarief, en alle bezienswaardigheden liggen langs een van de routes. De tram is de makkelijkste en goedkoopste manier om door de stad te bewegen, ook met kinderen. En soms heb je geluk en heb je een Pokemon tram.

De dagpas is de moeite waard als je meer dan vier ritten maakt. Koop hem bij het toeristeninformatiecentrum bij Nagasaki station of direct in de tram. De tramlijnen zijn genummerd en de haltes worden omgeroepen in het Japans en het Engels. Reis je met een IC-kaart zoals Suica of Pasmo? Overstappen bij Shinchi Chinatown, het stadhuis, Nagasaki station of Nishihamano-machi is dan binnen dertig minuten gratis, mits je bij het in- en uitstappen netjes tikt.

Wil je nog een stap verder? In Sasebo, zo’n anderhalf uur rijden vanaf de stad, ligt Huis Ten Bosch: een nagebouwd Nederlands stadje met een van de grootste lichtshows van Japan. Leuk als dagtocht, maar wel een uitstapje buiten Nagasaki zelf, dus reken er een extra dag voor.

Veelgestelde vragen over Nagasaki met kinderen

Bronnen

• Nagasaki Atomic Bomb Museum : officieel
• Dejima : officieel
• Glover Garden : officieel
• Nagasaki Electric Railway : officieel traminfo
• Nagasaki Tabinet : officieel toerisme
• Nagasaki City tourism : Penguin Aquarium
• Huis Ten Bosch : officieel
• Discover Nagasaki : Mount Inasa-kabelbaan
• Discover Nagasaki : Hypocenter Park

Wisselkoers: 1 EUR = 179,20 JPY — bron: frankfurter.app, bijgewerkt 8 september 2026.